🦅 โรมันตะวันตก โรมันตะวันออก และโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ต่างกันยังไง?
แอดมินเชื่อว่า ใครที่สนใจประวัติศาสตร์ยุโรป ก็ต้องรู้จักกับ "จักรวรรดิโรมัน" (Roman Empire) หนึ่งในจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกยุคโบราณอย่างแน่นอน
ขณะเดียวกันหลายคนอาจจะเคยได้ยินชื่อของ "จักรวรรดิโรมันตะวันตก" "จักรวรรดิโรมันตะวันออก" และ "จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์" ว่าแต่โรมันเหล่านี้คือจักรวรรดิเดียวกันไหม? แล้วแตกต่างกันยังไง?
ในปี 286 สมัยจักรพรรดิไดโอคลีเซียน (Diocletian) เมื่อจักรวรรดิโรมันมีขนาดที่ใหญ่เกินกว่าที่คน ๆ หนึ่งจะปกครองได้ ทำให้มีการแบ่งจักรวรรดิออกเป็นสองส่วน คือจักรวรรดิโรมันตะวันตก (Western Roman Empire) และจักรวรรดิโรมันตะวันออก (Eastern Roman Empire)
ต่อมาในปี 293 จักรพรรดิไดโอคลีเซียนได้กระจายอำนาจเพิ่มเป็นสี่ส่วน (เรียกว่า Tetrarchy หรือจตุราธิปไตย) โดยจักรวรรดิแต่ละส่วนจะมีจักรพรรดิอาวุโสหรือเอากุสตุส (Augustus) และจักรพรรดิรองหรือซีซาร์ (Caesar) โดยระยะแรกจักรวรรดิโรมันทั้งสองนี้ ยังถือเป็นจักรวรรดิเดียวกันอยู่
เมื่อถึงปี 324 จักรพรรดิคอนสแตนตินมหาราช (Constantine the Great) ได้รวมจักรวรรดิทั้งสองส่วนเข้าด้วยกัน และย้ายเมืองหลวงไปยังกรุงคอนสแตนติโนเปิล (Constantinople) แต่สุดท้ายในปี 395 หลังจักรพรรดิธีโอโดเซียสที่ 1 (Theodosius I) สิ้นพระชนม์ จักรวรรดิโรมันทั้งสองส่วนก็แบ่งแยกกันอย่างถาวร
จักรวรรดิโรมันตะวันตกที่มีศูนย์กลางอยู่ที่กรุงโรม ดำรงอยู่จนล่มสลายในปี 476 ส่วนจักรวรรดิโรมันตะวันออกหรือภายหลังรู้จักกันในชื่อ "จักรวรรดิไบแซนไทน์" (Byzantine Empire) จะดำรงอยู่อีกกว่าพันปี จนถึงกาลล่มสลายอย่างเป็นทางการ เมื่อถูกกองทัพออตโตมันพิชิตกรุงคอนสแตนติโนเปิลในปี 1453
เมื่อจักรวรรดิโรมันตะวันตกล่มสลาย ยุโรปได้ตกอยู่ในสภาวะสูญญากาศทางอำนาจ ชนเผ่าเยอรมันต่าง ๆ (Germanic Tribes) ได้เข้ามาสร้างอาณาจักรของตน โดยอาณาจักรที่แข็งแกร่งที่สุด ก็คืออาณาจักรของชาวแฟรงก์ (Franks)
ในศตวรรษที่ 8 ชาร์เลอมาญ (Charlemagne) กษัตริย์แห่งแฟรงก์ ได้พิชิตดินแดนตั้งแต่ฝรั่งเศส เยอรมนี และอิตาลีตอนเหนือ และยังช่วยฟื้นฟูอำนาจของศาสนจักรในกรุงโรม ทำให้ในปี 800 พระสันตะปาปาลีโอที่ 3 จึงสวมมงกุฎให้ชาร์เลอมาญเป็น "จักรพรรดิแห่งชาวโรมัน" (Emperor of the Romans) เพื่อสืบทอดความยิ่งใหญ่ของจักรวรรดิโรมันในอดีต
หลังชาร์เลอมาญสิ้นพระชนม์ อาณาจักรแฟรงก์ถูกแบ่งเป็นสามส่วนในปี 843 (ตามสนธิสัญญาแวร์เดิง Treaty of Verdun ) โดยพื้นที่ส่วนที่เรียกว่าแฟรงก์ตะวันออก (East Francia) ในบริเวณเยอรมนี ได้กลายเป็นรากฐานของ จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (Holy Roman Empire) ที่ถูกสถาปนาขึ้น หลังจากออทโทที่ 1 (Otto I) กษัตริย์แฟรงก์ตะวันออก ได้รับการสวมมงกุฎเป็นจักรพรรดิแห่งชาวโรมันในปี 962
จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ไม่ได้เป็นรัฐรวมศูนย์ที่รวมกันเป็นหนึ่งเดียว แต่เป็นการรวมตัวกันอย่างหลวม ๆ ของบรรดาอาณาจักร แคว้นดัชชี ราชรัฐ และนครรัฐอิสระ จำนวนนับร้อย ๆ รัฐ จักรวรรดิแห่งนี้ดำรงอยู่จนถูกยุบโดยนโปเลียนในปี 1806
ดังนั้นถ้าจะสรุปให้ง่ายที่สุด จักรวรรดิโรมันมีการแบ่งออกเป็นสองส่วนคือ โรมันตะวันตก (กรุงโรม) และโรมันตะวันออก (คอนสแตนติโนเปิล) ส่วนโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ก็คือเยอรมันที่อ้างการเป็นผู้สืบทอดของโรมันนั่นเอง
อ้างอิง
เอ็มมา แมริออตต์ (เขียน) สินีนาถ เศรษฐพิศาล (แปล). (2025). ประวัติศาสตร์โลก ฉบับย่อ. ยิปซี.
เจคอบ เอฟ. ฟีลด์ (เขียน) ณิชาภา ชีวะสุจินต์ (แปล). (2025). ประวัติศาสตร์ยุโรป ฉบับย่อ The History of the Europe in Bite-sized Chunks. ยิปซี.
อนันตชัย เลาหะพันธุ. สถานะของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในประวัติศาสตร์. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีที่ 25 ฉบับที่ 1 มิถุนายน-พฤศจิกายน 2545
#HistofunDeluxe
- 3
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 VoxPop